Jak podlewać warzywa, żeby nie lać wody w błoto

W drugim tygodniu czerwca przez dziewięć dni nie spadła ani kropla. Wieczorem wychodziłam z konewką do warzywnika, lałam po trochu na każdy rząd i patrzyłam, jak woda stoi chwilę na powierzchni, a potem znika w szczelinach. Rano ziemia była taka sama jak dzień wcześniej: twarda, jasna, popękana w kratkę. Sałata wyglądała, jakby właśnie przeżyła coś złego.

Sąsiad zza płotu przyszedł po drabinę, zatrzymał się przy grządkach i wsadził palec w ziemię obok marchwi. Wyjął go suchy. „Pani podlewa wierzch” - powiedział i poszedł z drabiną. Miał rację, jak zwykle. Do końca miesiąca zmieniliśmy prawie wszystko, co robiliśmy z wodą.

Glina pije inaczej niż ziemia z worka

Na balkonie w Elblągu pomidory rosły w ziemi z worka. Lekka, pulchna, podlewało się codziennie, bo wiadro wysychało w jeden dzień. U nas na Powiślu ziemia jest ciężka i gliniasta. Wiosną długo trzyma wodę, latem zasycha od góry na skorupę, a pod skorupą potrafi być jeszcze wilgotna. Kiedy pęka, robią się szczeliny głębokie na kilka centymetrów i woda leci nimi w dół, zamiast rozejść się wokół korzeni.

Codzienne podlewanie po trochu na glinie daje dwa efekty. Moczy tylko wierzchnią warstwę, więc korzenie nie mają po co schodzić niżej i trzymają się powierzchni. A wierzch i tak wysycha do południa. Roślina z płytkimi korzeniami jest potem bardziej zależna od konewki niż taka, która sama poszukała wody głębiej.

Najprostszy test to palec albo mała łopatka. Odgarniam ziemię obok rzędu na głębokość dłoni. Jeśli jest wilgotna i chłodna, nie podlewam, nawet jeśli wierzch wygląda na pustynię. Jeśli jest sucha i sypie się, podlewam od razu.

Rzadziej, ale porządnie, i rano

Teraz podlewamy co trzy-cztery dni, a przy dłuższym braku deszczu co dwa. Za to tak, żeby woda doszła głęboko. W praktyce na metr kwadratowy grządki idzie u nas jedno pełne wiadro, czasem półtora, wylewane w dwóch turach. Najpierw połowa, kilka minut przerwy, żeby glina zaczęła wsiąkać, potem reszta. Jeśli wylać wszystko naraz, woda spływa bokiem po skorupie na ścieżkę i robi się błoto tam, gdzie nikt go nie potrzebuje.

Podlewamy rano, zanim zrobi się ciepło. Wieczorne podlewanie też jest lepsze niż w południe, ale na naszej działce wieczorem wychodzą ślimaki, a mokre liście na noc to zaproszenie dla chorób grzybowych na pomidorach. Rano woda zdąży wsiąknąć, liście obeschną w słońcu, a rośliny mają zapas na najcieplejszą część dnia. Ja wychodzę do warzywnika przed pracą, o szóstej, Karol w dni, kiedy ma drugą zmianę.

Lejemy przy korzeniu, a nie na liście. Przy pomidorach, które sadziliśmy w maju i o których pisałam we wpisie kiedy sadzić pomidory do gruntu, wkopaliśmy obok każdej rośliny odciętą plastikową butelkę dnem do góry. Woda wlana do butelki schodzi powoli prosto do korzeni. Prosty sposób, który zna każda babcia z działki, a my dowiedzieliśmy się o nim dopiero w czerwcu.

Ściółka z trawy, która była pod ręką

Trawnik koszony co tydzień daje taczkę trawy, z którą wcześniej nie wiedzieliśmy, co robić. Teraz rozkładamy ją między rzędami warzyw cienką warstwą, na dwa-trzy centymetry. Ziemia pod ściółką nie pęka, nie nagrzewa się tak mocno i wolniej wysycha. Po tygodniu trawa robi się szara i sucha, wtedy dokładamy następną warstwę.

Dwie rzeczy, których nauczyliśmy się po drodze. Świeża trawa położona za grubo zaczyna gnić i śmierdzi, a pod spodem robi się ciepło i lepko. Cienko i często działa lepiej. I nie rozkładamy jej tuż przy łodygach, zostawiamy kilka centymetrów wolnego miejsca, bo przy samej łodydze mokra ściółka sprzyja gniciu.

Mimka uznała ściółkę za swój osobny dywan. Kładzie się na niej między rzędami fasoli i patrzy na wróble. Dopóki nie kopie, nie przeszkadza.

Konewka, wąż i stara studnia

Warzywnik mamy za domem, na kilkudziesięciu metrach kwadratowych. Na takim kawałku konewka wystarcza, tylko trzeba się nachodzić. W pierwszym tygodniu suszy nosiliśmy wodę z kranu w kuchni przez sień i ogród, po dwie konewki naraz, aż Karol policzył, ile razy przeszedł przez próg. Wyszło ponad czterdzieści.

W ogrodzie mamy starą studnię kopaną. Woda w niej nie nadaje się do picia, ale do podlewania jest dobra i nic nie kosztuje poza prądem. Karol kupił małą pompę zanurzeniową i kilkanaście metrów węża. Wszystko razem wyszło nas około 250 zł. Pompę wpuszcza się na lince, tak żeby nie leżała na dnie w mule, a zasilanie idzie z gniazdka w obórce przez przedłużacz z zabezpieczeniem różnicowoprądowym. Przy wodzie i prądzie Karol nie robi skrótów.

Wodę ze studni puszczamy wężem do dwóch beczek przy warzywniku, a dopiero z beczek bierzemy konewkami. Woda prosto ze studni jest lodowata, a warzywa źle znoszą zimny prysznic w ciepły dzień. Po kilku godzinach w beczce ma temperaturę powietrza. Myślimy też o deszczówce z dachu szopy, ale to osobny temat na lipiec.

Różne warzywa piją różnie. Pomidory, ogórki i cukinia potrzebują dużo wody, zwłaszcza kiedy zawiązują owoce, a przy nierównym podlewaniu owoce pomidorów pękają. Marchew i pietruszka mają długie korzenie i na glinie radzą sobie dłużej bez konewki, za to przy nagłym zalaniu po suszy też pękają. Sałata i rzodkiewka mają płytkie korzenie i to one jako pierwsze pokazują, że jest za sucho: sałata wybija w pędy kwiatowe i robi się gorzka, rzodkiewka twardnieje. Na naszej kartce przy drzwiach do ogrodu Karol rozpisał, co podlewamy w który dzień, bo inaczej zawsze najwięcej dostawało to, co rosło najbliżej kranu.

Wąż z końcówką prysznicową trzymamy na sałatę i rzodkiewkę, gdzie trzeba podlać delikatnie całą powierzchnię. Do pomidorów, cukinii i dyni idzie konewka bez sitka, prosto przy korzeniu.